Інвентаризаційний контроль та облікова оцінка електронних грошей і криптвоактивів в електронних трансакціях

Автор(и)

DOI:

https://doi.org/10.32515/2663-1636.2023.9(42).131-141

Ключові слова:

облік, електронні гроші, криптовалюти, критоактиви, інвентаризація, оцінка, електронні трансакції

Анотація

Грошовою основою цифрової економіки є електронні гроші та криптографічні об’єкти, що наділені специфічними характеристиками, врахування яких значно ускладнює облік і контроль. З метою забезпечення ідентифікації, інвентаризації та оцінки криптоактивів необхідною є оптимізація методики та організації обліку електронних грошових трансакцій в умовах цифрової економіки. Мета статті полягає в удосконаленні інвентаризаційного контролю та методики облікової оцінки з позиції теперішньої та майбутньої вартості електронних та криптографічних грошових засобів у контексті здійснення електронних грошових трансакцій.

У статті обґрунтовано можливість перманентної автоматичної інвентаризації електронних та криптографічних грошових засобів на основі інформаційної синхронізації криптобірж (операторів електронних трансакцій) з спеціалізованим програмним забезпеченням для автоматизації обліку. Удосконалено порядок проведення інвентаризаційного контролю електронних грошей та криптовалют у розрізі видів електронних трансакцій. Визначено особливості облікової оцінки криптоактивів, що характеризуються нематеріальною природою, значною волатильністю, спекулятивністю, конфіденційністю, децентралізацією тощо.

Оптимізовано методику облікової оцінки криптоактивів з визначенням первісної та майбутньої їх вартості у контексті виокремлення видів електронних трансакцій, а також необхідності переоцінки облікових об’єктів, що використовуються як засіб грошового обігу або як інвестиційні та фінансові інструменти. Уточнено методику оцінки новостворених криптоактивів у частині врахування витрат на оплату праці і соціальне страхування, електроенергію і комунальні послуги, амортизації обладнання, що пов’язані з обслуговуванням системи електронних трансакцій. Використання авторських пропозицій сприятиме достовірному та своєчасному обліку електронних та криптографічних грошових засобів.

Біографії авторів

В.В. Муравський, Західноукраїнський національний універистет, Тернопіль, Україна

 професор, доктор економічних наук, професор кафедри обліку і оподаткування

П.Н. Денчук, Західноукраїнський національний універистет, Тернопіль, Україна

доцент, кандидат економічних наук, доцент кафедри обліку і оподаткування

О.І. Ревега, Західноукраїнський національний універистет, Тернопіль, Україна

аспірант

Посилання

Список літератури

1. Бруханський Р. Ф., Спільник І. В. Криптоактиви у системі бухгалтерського обліку та звітності. Проблеми економіки. 2019. № 2. C. 145–156. DOI: https://doi.org/10.32983/2222-0712-2019-2-145-156.

2. Оцінка криптоактивів. Cryptohuckers. URL: https://www.cryptohuckers.club/2018/04/ocinka-kryptoaktyviv-chastyna-druga.html (дата звернення: 12.04.2023).

3. Стовпова А. С. Мультикласова модель обліку криптовалют як основа достовірного (правдивого) розкриття інформації про них у фінансовій звітності суб'єктів господарювання. Інвестиції: практика та досвід. 2021. № 10. С. 83–88. DOI: http://doi.org/10.32702/2306-6814.2021.10.83.

4. Шевченко Л. В. Методика обліку криптовалют в умовах нестабільності діючого законодавства. Ефективна економіка. 2020. № 1. URL: http://www.economy.nayka.com.ua/?op=1&z=7616. DOI: 10.32702/2307-2105-2020.1.156.

5. Alici Mustafa, Yanik Serap. Accounting of Crypto Assets. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi. 2022. № 24. DOI: http://doi.org/10.31460/mbdd.1066621.

6. Bitcoin. Coindesk. Retrieved from: https://www.coindesk.com/price/bitcoin.

7. Druszcz Piotr, Procházka David. Cryptoassets—nature, valuation and disclosures in accounting. 2021. DOI: http://doi.org/10.18559/978-83-8211-055-5/10.

8. INET Valuation Model. Retrieved from: https://docs.google.com/spreadsheets/u/0/d/ 1ng4vv3TUE0DoB12diyc8nRfZuAN13k3aRR30gmuKM2Y/htmlview.

9. Lehner Ed, Ziegler John, Carter Louis. (2021). A Call for Second-Generation Cryptocurrency Valuation Metrics. 2021. DOI: http://doi.org/10.4018/978-1-7998-5351-0.ch042.

10. Pakhnenko O., Rubanov P., Girzheva O., Ivashko L., Britchenko I., Kozachenko L. Cryptocurrency: Value Formation Factors and Investment Risks. Journal of Information Technology Management, Special Issue: Digitalization of Socio-Economic Processes. Vol 14. September 2022. № 14. Р. 179-200. DOI: http://doi.org/10.22059/jitm.2022.88896.

11. Shanaev Savva, Shuraeva Arina, Vasenin Mikhail, Kuznetsov Maksim. Towards Proof-of-Work Cryptocurrency Valuation: Mining Games, Network Effects and the Social Value of Blockchain. SSRN Electronic Journal. 2019. DOI: http://doi.org/10.2139/ssrn.3352098.

12. Song Garrison. Valuation of Cryptocurrency Without Intrinsic Value: A Promise of Future Payment System and Implications to De-dollarization. Eastern Economic Journal. № 49. DOI: http://doi.org/10.1057/s41302-023-00237-2.

13. Zadorozhnyi Z.-M., Muravskyi V., Shevchuk O. Management accounting of electronic transactions with the use of cryptocurrencies. Financial And Credit Activity: Problems Of Theory And Practice. 2018. № 3(26). Р. 169-177. DOI: http://dx.doi.org/10.18371/fcaptp.v3i26.144368.

14. Zhang Xingjian. The Valuation and Investment Risk of Cryptocurrency: Evidence from Bitcoin and Ethereum. BCP Business & Management. 2023. № 44. Р. 441-448. DOI: http://doi.org/10.54691/bcpbm.v44i.4853.

15. Zhang Xinyi.. Cryptocurrency Assets Valuation Based on LSTM: Evidence from Bitcoin, Ethereum, and Dogecoin. BCP Business & Management. 2022. № 35. Р. 259-266. DOI: http://doi.org/10.54691/bcpbm.v35i.3301.

Referencies

1. Brukhanskyi, R.F., & Spilnyk, I.V. (2019). Kryptoaktyvy u systemi bukhhalterskoho obliku ta zvitnosti [Crypto assets in the accounting and reporting system]. Problemy ekonomiky – Problems of the economy, 2, 145–156. DOI: https://doi.org/10.32983/2222-0712-2019-2-145-156 [in Ukrainian].

2. Otsinka kryptoaktyviv [Valuation of cryptoassets]. Cryptohuckers. cryptohuckers.club. Retrieved from https://www.cryptohuckers.club/2018/04/ocinka-kryptoaktyviv-chastyna-druga.html [in Ukrainian].

3. Stovpova, A.S. (2021). Multyklasova model obliku kryptovaliut yak osnova dostovirnoho (pravdyvoho) rozkryttia informatsii pro nykh u finansovii zvitnosti subiektiv hospodariuvannia [Multiclass accounting model of cryptocurrencies as a basis for reliable (truthful) disclosure of information about them in the financial statements of economic entities]. Investytsii: praktyka ta dosvid - Investments: practice and experience, 10, 83–88. DOI: http://doi.org/10.32702/2306-6814.2021.10.83 [in Ukrainian].

4. Shevchenko, L.V. (2020). Metodyka obliku kryptovaliut v umovakh nestabilnosti diiuchoho zakonodavstva [Methodology of accounting for cryptocurrencies in the conditions of instability of the current legislation]. Efektyvna ekonomika – Efficient economy, 1. Retrieved from http://www.economy.nayka.com.ua/?op=1&z=7616. DOI: 10.32702/2307-2105-2020.1.156 [in Ukrainian].

5. Alici, M. & Yanik, S. (2022). Accounting of Crypto Assets. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 24. DOI: http://doi.org/10.31460/mbdd.1066621 [in English].

6. Bitcoin. Coindesk. coindesk.com. Retrieved from https://www.coindesk.com/price/bitcoin [in English].

7. Druszcz, P., & Procházka, D. (2021). Cryptoassets-nature, valuation and disclosures in accounting. DOI: http://doi.org/10.18559/978-83-8211-055-5/10 [in English].

8. INET Valuation Model. docs.google.com. Retrieved from https://docs.google.com/spreadsheets/u/0/d/1ng4vv3TUE0DoB12diyc8nRfZuAN13k3aRR30gmuKM2Y/htmlview [in English].

9. Lehner, Ed, Ziegler, J., & Carter, L. (2021). A Call for Second-Generation Cryptocurrency Valuation Metrics. DOI: http://doi.org/10.4018/978-1-7998-5351-0.ch042 [in English].

10. Pakhnenko, O., Rubanov, P., Girzheva, O., Ivashko, L., Britchenko, I., & Kozachenko L. (2022). Cryptocurrency: Value Formation Factors and Investment Risks. Journal of Information Technology Management, Special Issue: Digitalization of Socio-Economic Processes, Vol 14, 179-200. DOI: http://doi.org/10.22059/jitm.2022.88896 in English].

11. Shanaev, S., Shuraeva, A., Vasenin, M. & Kuznetsov, M. (2019). Towards Proof-of-Work Cryptocurrency Valuation: Mining Games, Network Effects and the Social Value of Blockchain. SSRN Electronic Journal. DOI: http://doi.org/10.2139/ssrn.3352098 [in English].

12. Song, G. (2023). Valuation of Cryptocurrency Without Intrinsic Value: A Promise of Future Payment System and Implications to De-dollarization. Eastern Economic Journal, 49. DOI: http://doi.org/10.1057/s41302-023-00237-2 [in English].

13. Zadorozhnyi, Z.-M., Muravskyi, V., & Shevchuk, O. (2018). Management accounting of electronic transactions with the use of cryptocurrencies. Financial And Credit Activity: Problems Of Theory And Practice, 3(26), 169-177. DOI: http://dx.doi.org/10.18371/fcaptp.v3i26.144368 [in English].

14. Zhang, X. (2023). The Valuation and Investment Risk of Cryptocurrency: Evidence from Bitcoin and Ethereum. BCP Business & Management, 44, 441-448. DOI: http://doi.org/10.54691/bcpbm.v44i.4853 [in English].

15. Zhang, X. (2022). Cryptocurrency Assets Valuation Based on LSTM: Evidence from Bitcoin, Ethereum, and Dogecoin. BCP Business & Management, 35, 259-266. DOI: http://doi.org/10.54691/bcpbm.v35i.3301 [in English].

##submission.downloads##

Опубліковано

2023-05-29

Як цитувати

Муравський, В., Денчук, П., & Ревега, О. (2023). Інвентаризаційний контроль та облікова оцінка електронних грошей і криптвоактивів в електронних трансакціях. Центральноукраїнський науковий вісник. Економічні науки, (9(42), 131–141. https://doi.org/10.32515/2663-1636.2023.9(42).131-141

Номер

Розділ

ОБЛІК, АНАЛІЗ ТА АУДИТ. СТАТИСТИКА. МАТЕМАТИЧНІ МЕТОДИ, МОДЕЛІ ТА ІНФОРМАЦІЙНІ ТЕХНОЛОГІЇ В ЕКОНОМІЦІ